In België verkiezen meer en meer stellen wettelijk samenwonen boven het huwelijk. Beide samenlevingsvormen omvatten een aantal rechten en plichten en de wetgever levert inspanningen om de afwijkingen tussen de twee te beperken. Toch blijven er verschillen bestaan. Wij zetten ze even op een rijtje.

Huwelijk en wettelijk samenwonen: rechten en plichten

De wet bepaalt zowel voor het huwelijk als voor wettelijk samenwonen een aantal rechten en plichten. Toch biedt het huwelijk een grotere juridische bescherming dan wettelijk samenwonen. De belangrijkste onderdelen zijn de verdeling van de inkomsten en de inboedel en verder ook de bestemming van het eigendom nadat een van beide partners is overleden.

Huwelijk: verdeling inkomsten en inboedel

Wanneer twee personen huwen, vallen de inkomsten die na het huwelijk worden vergaard onder de ‘gemeenschap der goederen‘. De bezittingen die vóór het huwelijk werden verkregen, blijven de volledige en exclusieve eigendom van een van beide echtgenoten. Maar je hoeft dit systeem niet te volgen. Daarvoor doe je een beroep op een notaris die een contract opmaakt.

Wettelijk samenwonen: wat voorziet de wet?

Bij mensen die wettelijk samenwonen, bestaat er geen wettelijke relatie tussen beide partners voor de duur van hun relatie. Zij behouden de inkomsten uit hun beroepsactiviteiten en de inboedel waarvan ze kunnen bewijzen dat ze er eigenaar van zijn. De bezittingen en inkomsten waarvan het niet mogelijk is om het eigendom aan te tonen, worden als gemeenschappelijk beschouwd. Wanneer je wettelijk samenwoont, kan je het samenlevingscontract anders invullen maar daarvoor moet je bij de notaris langsgaan.

Huwelijk en wettelijk samenwonen: wat te doen in geval van overlijden?

De partners zijn elkaars wettige erfgenamen en moeten daarvoor geen testament opmaken. Toch zijn er ook hier verschillen tussen het huwelijk en wettelijk samenwonen.

Huwelijk: erfenissen en vruchtgebruik

Bij een huwelijk erft de langstlevende wettelijk gezien het vruchtgebruik en alle roerende en onroerende goederen. Wanneer het stel geen kinderen heeft, erft de langstlevende het volledige gemeenschappelijke eigendom. Het is bovendien moeilijk om een huwelijkscontract eenzijdig aan te passen. Getrouwde stellen kunnen elkaar enkel wederzijds onterven onder uitzonderlijke omstandigheden.

Wettelijk samenwonen: verdeling inboedel en waarde testament

Bij wettelijk samenwonen erft de langstlevende alleen het vruchtgebruik van de gezinswoning en de inboedel. Maar er is geen garantie omdat de wettelijk samenwonenden elkaar kunnen onterven door middel van een testament of een schenking zonder dat de andere partner daarvan op de hoogte is. Uiteraard kan je andere goederen aan de langstlevende nalaten en daarvoor moet je een testament laten opmaken. Maar niets is zeker omdat een van beide echtgenotes het testament altijd eenzijdig kan laten herroepen.